Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Chậm chạp nhưng kiên trì, bám theo từng bước một: Miêu tả dáng đi hoặc cách theo đuổi một cách chậm rãi, mệt mỏi nhưng không bỏ cuộc, luôn cố gắng bám theo phía sau.
   • Một cách dai dẳng, không rời: Diễn tả sự gắn bó hoặc theo đuổi một việc gì đó một cách khó nhọc và lâu dài.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Đứa trẻ lẽo đẽo theo mẹ lên tận chợ huyện chơi.
  • Cậu bé cứ lẽo đẽo cuốc bộ theo bộ đội để xem diễn tập.
  • Anh ta cứ lẽo đẽo với cái nghề ấy mãi.
  • Chị Dậu cố sống cố chết, nhũng nhẵng dẫn con và chó lẽo đẽo dưới ánh nắng mùa hè.

Các cách sử dụng nâng cao

• "lẽo đẽo theo": bám theo một cách chậm chạp và kiên trì phía sau ai đó hoặc cái gì đó.
  • Nó cứ lẽo đẽo theo đoàn người hành hương.
• "lẽo đẽo với": gắn bó một cách dai dẳng, có phần vất vả với một công việc, tình cảm hay thói quen.
  • Bà vẫn lẽo đẽo với mảnh vườn nhỏ suốt bao năm.

Biến thể và từ gần giống

• Lẽo tẽo (tính từ): Có nghĩa tương tự, diễn tả sự chậm chạp, lê bước một cách mệt mỏi.
• Lẽo đẽo lếch thếch (cụm từ): Nhấn mạnh sự chậm chạp, luộm thuộm, thiếu gọn gàng khi di chuyển hoặc làm việc.

Từ đồng nghĩa

• Lủi thủi: Đi một mình, lặng lẽ và có vẻ cô đơn.
• Lê bước: Đi chậm, nặng nề, mệt mỏi.
• Bám đuôi: Theo sát phía sau (thường mang nghĩa không mong muốn).

Từ trái nghĩa

• Nhanh nhẹn: Nhanh chóng, hoạt bát.
• Thoăn thoắt: Di chuyển nhanh nhẹn, dứt khoát.
• Dứt khoát: Dừng lại hoặc quyết định một cách rõ ràng, không lằng nhằng.

Thành ngữ, cách nói liên quan

• Lẽo đẽo như bóng với hình: Theo sát nhau không rời, thường để chỉ sự bám víu, đi theo quá mức.
  • Đứa em út lẽo đẽo như bóng với hình theo anh trai suốt ngày.
• Lẽo đẽo bám váy mẹ: Chỉ đứa trẻ nhỏ luôn đi theo sát bên mẹ.
  • Đứa bé mới lên ba, ngày nào cũng lẽo đẽo bám váy mẹ.

1. tt. (Dáng đi) chậm chạp nhưng kiên trì để cố gắng theo từng bước, không rời, cho dù rất vất vả, khó nhọc: lẽo đẽo theo mẹ lên tận chợ huyện chơi cứ lẽo đẽo cuốc bệ theo bộ đội để xem diễn tập cứ lẽo đẽo với cái nghề ấy mãi Chị Dậu cố sống cố chết, nhũng nhẵng dẫn con và chó lẽo đẽo dưới ánh nắng mùa hè (Ngô Tất Tố) Lẽo đẽo tôi về theo bước họ, Tâm hồn ngơ ngẩn nhớ muôn phương (Tế Hanh).